Thứ Tư, 18 tháng 5, 2016

Bài trích Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam số 8A và 8B năm 2015

Trung tâm Thông tin - Thư viện trân trọng giới thiệu !
1. Nghiên cứu chế tạo hệ thống điều khiển, giám sát tập trung dùng trong mỏ hầm lò/ Nguyễn Thế Truyện, Nguyễn Công Hiệu// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 8A .- 8/2015 .- Tr. 16
Đảm bảo an toàn lao động và vận hành, khai thác hiệu quả các thiết bị là nhiệm vụ quan trọng trong lĩnh vực khai khoáng hiện nay. Để phục vụ nhu cầu của các đơn vị khai thác hầm lò, Viện Nghiên cứu điện tử, Tin học, Tự động hóa đã nghiên cứu, thiết kế, chế tạo thành công hệ thống điều khiển, giám sát tập trung dùng trong mỏ hầm lò, góp phần quan trọng vào việc quản lý và bảo đảm an toàn trong quá trình sản xuất tại các mỏ than, hầm lò.
Từ khóa: Mỏ than, hầm lò, công nhân, hệ thống giám sát, điều khiển.
2. Tạo phôi bò đơn tính In-Vitro// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 8A .- 8/2015 .- Tr. 26
Bằng các kỹ thuật nhân bản vô tính như hoạt hóa tế bào trứng và nuôi phôi, bước đầu các nhà khoa học thuộc Viện chăn nuôi đã tạo được phôi bò đơn tính in-vitro nhằm mục đích sử dụng như một đối chứng để nghiên cứu, chuẩn hóa các điều kiện tiến hành tạo phôi bò nhân bản từ các tế bào trứng nuôi thành thục có và không có màng sáng. Thành công này hứa hẹn sẽ là tiền đề cho các nghiên cứu khác về tạo phôi và động vật nhân bản tại Việt Nam.
Từ khóa: phôi bò, đơn tính, In-Vitro.
3. Chế tạo cảm biến CO2 dựa trên Composite Polymer - nano vô cơ// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 8A .- 8/2015 .- Tr. 40
Các nhà khoa học thuộc đại học Zurich (Thụy Sỹ) mới phát triển thành công một loại cảm biến khí có thể đo được chính xác hàm lượng CO2 trong môi trường khí ở nhiệt độ thường. Khác với những cảm biến CO2đã thương mại hóa, cảm biến mới này nhỏ hơn, có cấu tạo đơn giản hơn, đòi hỏi năng lượng ít hơn và có nhiều chức năng hơn nhờ được cấu tạo từ một hệ composite kết hợp polymer va các hạt vật liệu vô cơ ở kích thước nano, có khả năng tương tác với CO2 và thay đổi độ dẫn điện tùy thuộc vào nồng độ CO2. Nhờ đó, chỉ cần đo điện trở của vật liệu mới này, các nhà khoa học có thể dễ dàng tính toán chính xác nồng độ CO2trong khí quyển. Thành công này hứa hẹn sẽ đem đến một xu hướng nghiên cứu mới đối với việc chế tạo các cảm biến CO2.
Từ khóa: Cảm biến, CO2, Composite Polymer-nano vô cơ.
4. Những yếu tố mang đến sự tự chủ về công nghệ của một số nước Đông Á/ Nguyễn Hoàng Hải, Vũ Phương Lan// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 8A .- 8/2015 .- Tr. 43
Công nghệ luôn là yếu tố đóng vai trò then chốt trong việc tạo ra năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp đối với các nền kinh tế. Để có được các sản phẩm hàng hóa có chất lượng, giá trị gia tăng cao, khả năng cạnh tranh vượt trội, các quốc gia nói chung, các doanh nghiệp nói riêng, đã không ngừng tìm kiếm các phương cách để có thể sở hữu hay làm chủ các công nghệ lõi, công nghệ nguồn nhằm phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Dựa trên trình độ phát triển và năng lực nội sinh của mình, có những quốc gia tập trung đầu tư nguồn lực để phát triển các công nghệ dựa trên những nỗ lực từ nghiên cứu cơ bản, những quốc gia khác lại hướng sự ưu tiên đến những cơ hội sở hữu và làm chủ các công nghệ thông qua các kênh chuyển giao công nghệ từ nước ngoài, hay còn gọi là nhập khẩu công nghệ… Đó cũng chính là những yếu tố góp phần mang đến sự tự chủ về công nghệ cho một số quốc gia Đông Á như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc.
Từ khóa: Công nghệ, Đông Á, tự chủ.
5. Giải mã công nghệ: hiểu và áp dụng như thế nào cho đúng?/Trần Văn Bình// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 8A .- 8/2015 .- Tr. 48
Cụm từ “ giải mã công nghệ” mới xuất hiện ở Việt Nam trong khoảng vài năm trở lại đây. Tuy nhiên, nếu vào trang tìm kiếm của Yahoo với nội dung “reverse engineering” chúng ta thấy có đến trên 50 triệu bản ghi thông tin được lưu trữ liên quan đến thuật ngữ này. Điều đó phần nào nói lên tầm quan trọng của hoạt động này. Vậy giải mã công nghệ là gì, chúng ta nên hiểu và áp dụng như thế nào cho đúng?
Từ khóa: Giải mã, công nghệ, Việt Nam.
6. Hấp thụ công nghệ qua đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam: điều kiện từ phía Nhà nước và doanh nghiệp/ Trịnh Minh Tâm// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 8A .- 8/2015 .- Tr. 51
Bên cạnh tác động trực tiếp tới tăng trưởng kinh tế, sự có mặt của các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) cũng thúc đẩy quá trình phổ biến và chuyển giao công nghệ. Đối với doanh nghiệp trong nước, để vượt qua những yếu kém về công nghệ, thường có xu hướng muốn áp dụng ngay công nghệ tiên tiến hoặc trực tiếp thông qua thành lập các liên doanh với đối tác nước ngoài, hoặc gián tiếp thông qua phổ biến và chuyển giao công nghệ từ các doanh nghiệp FDI. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra với các nước nghèo là liệu các điều kiện trong nước có đủ để đón nhận, phổ biến và chuyển giao công nghệ hay không. Nhiều kết quả nghiên cứu cũng rút ra rằng, mức độ phổ biến và chuyển giao công nghệ còn phụ thuộc vào khả năng hấp thụ của doanh nghiệp trong nước.
Từ khóa: Đầu tư, nước ngoài, Việt Nam, doanh nghiệp.
II. TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ VIỆT NAM SỐ 8B NĂM 2015
1. Nghiên cứu sử dụng tế bào gốc tủy xương tự thân trong điều trị khớp giả, hoại tử vô khuẩn chỏm xương đùi và kéo dài chi/ Nguyễn Thị Thu Hà, Lý Tuấn Khải, Nguyễn Thanh Bình…// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 8B .- 8/2015 .- Tr.1
Việc sử dụng tế bào gốc (TBG) tủy xương trong điều trị một số tổn thương xương khớp hiện đang được các tác giả trong và ngoài nước quan tâm nghiên cứu. Ở Việt Nam, công trình nghiên cứu sử dụng TBG tủy xương tự thân trong điều trị khớp giả (KG), hoại tử vô khuẩn chỏm xương đùi (CXĐ) và kéo dài chi là một trong những công trình nghiên cứu đầu tiên trong lĩnh vực này, tạo cơ sở cho nhiều nghiên cứu tiếp theo. Nghiên cứu nhằm thực hiện các mục tiêu: 1. Đánh giá kết quả điều trị KG thân xương dài, hoại tử vô khuẩn CXĐ, kéo dài chi bằng ghép TBG tủy xương tự thân; 2. Xác định mối liên quan giữa số lượng TBG được ghép với hiệu quả điều trị . Trong tổng số 228 bệnh nhân (BN) được nghiên cứu, có 142 BN KG thân xương dài, 50 BN hoại tử vô khuẩn CXĐ giai đoạn I, II (theo ARCO) và 36 BN tầm vóc thấp được kéo dài chi. Với phương pháp tiêm trực tiếp 20-30 ml khối TBG tự thân chiết tách từ 250-350 ml dịch tủy xương vào vị trí tổn thương, kết quả cho thấy, 84,5% BN KG đã liền xương với thời gian trung bình là 19,8 ±9,5 tuần và đã được ghép nhiều TBG trung mô hơn so với những BN không liền xương; 82% BN hoại tử vô khuẩn CXĐ đạt kết quả điều trị từ khá, tốt đến rất tốt (theo thang điểm Harris) đã được ghép số lượng TBG trung mô nhiều hơn so với nhóm đạt kết quả điều trị trung bình và kém; những bệnh nhân kéo dài chi được ghép TBG có thời gian liền xương trung bình cho 1 cm kéo dài là 29,5±4,5 ngày, giảm đáng kể so với không sử dụng TBG. Sau quá trình theo dõi kết quả điều trị 5 năm sau ghép, có thể kết luận: TBG tủy xương tự thân sử dụng trong điều trị KG, hoại tử vô khuẩn CXĐ và kéo dài chi có hiệu quả tốt và an toàn, có mối liên quan thuận giữa số lượng TBG được ghép va kết quả điều trị.
Từ khóa: hoại tử vô khuẩn CXĐ, kéo dài chi, KG, TBG tủy xương.
2. Phẫu thuật nội soi khâu sụn viền kết hợp tạo chốt xương ở bờ trước ổ chảo điều trị mất vững phía trước khớp vai/ Nguyễn Tiến Bình, Vũ Nhất Định// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 8B .- 8/2015 .- Tr. 7
Mục đích của nghiên cứu này là đánh giá kết quả phẫu thuật nội soi khâu sụn viền kết hợp tạo chốt xương ở bờ trước ổ chảo điều trị mất vững phía trước khớp vai. Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 10.2013 đến tháng 12.2014, với 20 khớp vai (trên 20 bệnh nhân bị sai khớp vai trái diễn ra trước) được phẫu thuật nội soi khâu sụn viền kết hợp tạo chốt xương ở bờ trước ổ chảo. Vít chỉ neo ở vị trí 5-6h và 4-5h đối với vai phải hoặc 6-7h và 7-8h đối với vai trái. Mảnh xương ghép mào chậu được chốt ở vị trí 3 h hoặc 9 h ở bờ trước ổ chảo. Nhóm bệnh nhân có tuổi trung bình 26±1.35 (17-43) tuổi, thời gian theo dõi trung bình là 11±0,35 tháng. Kết hợp nghiên cứu cho thấy: không gặp biến chứng tổn thương mạch máu, thần kinh; không gặp trường hợp khớp giả mảnh ghép - bờ trước ổ chảo; mảnh ghép xương liền tốt; 20/20 trường hợp đạt kết quả tốt và rất tốt. Qua nghiên cứu có thể kết luận: phẫu thuật nội soi khâu sụn viền kết hợp tạo chốt xương ở bờ trước ổ chảo là phương pháp điều trị tốt đối với mất vững phía trước khớp vai. Phẫu thuật nội soi có thể quan sát rõ và xác định chính xác vị trí tạo chốt xương, là can thiệp ít xâm lấn và có tính thẩm mỹ.
Từ khóa: bệnh mất vững phía trước, khớp vai, phẫu thuật, nội soi, khâu, sụn viền.
3. Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và kết quả bước đầu điều trị chít hẹp khí quản bằng nội soi can thiệp/ Đỗ Quyết, Mai Xuân Khẩn, Tống Đức Hiếu// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 8B .- 8/2015 .- Tr. 13
Qua nghiên cứu 30 bệnh nhân (BN) chít hẹp khí quản (CHKQ) sau đặt nội khí quản (NKQ)/ mở khí quản (MKQ) và thực hiện nội soi can thiệp cho 10 BN, tại Bệnh viện quân y 103 trong thời gian 2012-2014, cho thấy: sau khi được điều trị CHKQ bằng nội soi can thiệp, các triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng có sự thay đổi rõ rệt theo hướng tích cực. Kỹ thuật ít tai biến và biến chứng.
Từ khóa: bệnh nhân, chít hẹp khí quản, nội soi can thiệp.
4. Kết quả điều trị chấn thương gan bằng phẫu thuật nội soi tại Bệnh viện Việt Đức/ Nguyễn Tiến Quyết, Dương Trọng Hiền, Trần Bình Giang// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 8B .- 8/2015 .- Tr. 20
Điều trị chấn thương (CT) gan luôn là một vấn đề thời sự, với nhiều bước tiến vượt bậc nhờ sự phát triển của chẩn đoán hình ảnh, điều trị chủ yếu là bảo tồn, không mổ, tuy nhiên phương pháp phẫu thuật nội soi (PTNS) cũng được đặt ra và có thể áp dụng trong một số trường hợp. Nghiên cứu này được thực hiện với mục tiêu đánh giá kết quả điều trị CT gan bằng PTNS trên 32 bệnh nhân (BN) CT gan (23 nam, 9 nữ), tuổi trung bình 30,2±12,7, trong đó có 26 trường hợp được xử trí bằng PTNS, 6 trường hợp chuyển mổ mở để xử trí tổn thương. Kết quả cho thấy, không có biến chứng nặng trong và sau mổ. Như vậy, có thể kết luận: dùng PTNS chẩn đoán và điều trị CT gan là an toàn và có kết quả tốt ở những BN huyết động ổn định hay CT gan có kèm tổn thương tạng rỗng.
Từ khóa: CT, gan, phẫu thuật, nội soi.
5. Đánh giá ảnh hưởng của laser trên một số chỉ tiêu hình thái phôi 3 ngày tuổi để chẩn đoán di truyền tiền làm tổ/ Nguyễn Đình Tảo, Nguyễn Ngọc Diệp, Nguyễn Thanh Tùng// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 8B .- 8/2015 .- Tr. 26
Hiện nay, có nhiều phương pháp điều trị cho các bệnh nhân (BN) hiếm muộn, trong đó phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm (TTTON) đóng vai trò quan trọng và ngày càng được phát triển rộng khắp trên thế giới, song tỷ lệ thành công mới chỉ đạt khoảng 30-40%. Việc lựa chọn phôi hầu như chỉ dựa trên những tiêu chuẩn về hình thái, do vậy chưa phản ánh đầy đủ chất lượng thực của phôi, dẫn đến kết quả điều trị TTTON bị hạn chế. Để nâng cao chất lượng điều trị, đồng thời sàng lọc một số bệnh di truyền, việc chẩn đoán di truyền trước chuyển phôi là một trong những yêu cầu quan trọng và cấp thiết, nhưng để thực hiện được kỹ thuật này cần phải sinh thiết phôi. Trên cơ sở đó, các tác giả đã triển khai đề tài “Nghiên cứu hình thái phôi sau sinh thiết để chẩn đoán di truyền trước chuyển phôi” nhằm đánh giá sự thay đổi hình thái phôi sau sinh thiết ngày 3 (phôi được nuôi cấy đến ngày thứ 3 trước khi sinh thiết) và tìm hiểu một số yếu tố ảnh hưởng tới khả năng phôi sống sót và tạo phôi túi sau sinh thiết.
Từ khóa: Vô sinh, bệnh nhân, y học, laser, sinh thiết, phôi, di truyền.
6. Nghiên cứu sản xuất mẫu chuẩn vi rút Rota cho kiểm định vắc xin Rotavin-M1/ Lê Thị Luân, Nguyễn Đăng Hiền, Trần Bích Hạnh…// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 8B .- 8/2015 .- Tr. 32
Qua nghiên cứu, Trung tâm Nghiên cứu, sản xuất Vắc xin và Sinh phẩm y tế đa thiết lập được 987 ampul mẫu chuẩn nội bộ công hiệu vắc xin Rota với ký hiệu RR0123, 0,8 ml/ampul với hiệu giá 7,41 lg PFU/ml. Mẫu chuẩn sử dụng trong vòng 20-30 năm và được bảo quản ở -70oC. Loạt vắc xin mẫu chuẩn này có ý nghĩa thiết thực phục vụ cho công tác kiểm định vắc xin tại Trung tâm.
Từ khóa: vắc xin mẫu chuẩn, vắc xin Rota, vi rút Rota.
7. Ảnh hưởng của thời gian và số lần cấy chuyển đến sự phát triển và hàm lượng hoạt chất của tế bào sâm Ngọc Linh/ Vũ Tuấn Anh, Chử Văn Mến// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 8B .- 8/2015 .- Tr. 36
Trong nghiên cứu này, ảnh hưởng của thời gian nuôi cấy và số lần cấy chuyển tới sự phát triển và hàm lượng hoạt chất của sinh khối sâm Ngọc Linh trên hệ thống biorector 30 lít đã được xác định. Với môi trường MS bổ sung NAA=,5 mg/l; kinetin = 0,1 mg/l; đường=30,0 g/l, pH=5,6-5,8; nhiệt độ nuôi cấy là 24-26oC, không có ánh sáng, tốc độ cánh khuấy là 50 vòng/phút, thời gian nuôi cấy tối ưu trên bioreactor 30 lít là 24 ngày, khối lượng tế bào thu được là 31,24 g/l và khối lượng saponin toàn phần đạt 24,97 mg/g tế bào khô. Sau lần cấy chuyển thứ 2, tế bào cần được chuyển sang môi trường mới ở quy mô cao hơn để đảm bỏ tốc độ phát triển tối ưu.
Từ khóa: hoạt chất, số lần cấy chuyển, tế bào sâm Ngọc Linh, thời gian nuôi cấy.
8. Phân tích nhiệt vi sai hoạt chất Paclitaxel với các tá dược lipid/ Trương Công Trị, Đặng Thanh Long, Hà Diệu Ly…// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 8B .- 8/2015 .- Tr. 39
Trong nghiên cứu này, các tác giả khảo sát và đánh giá tương tác trên biểu đồ phân tích nhiệt vi sai DSC của hoạt chất Paclitaxel với các tá dược Phospholipon 90G và Montanox 80 PPI với mục tiêu khảo sát tính chất hóa lý của hoạt chất, tương tác hoạt chất - tá dược trước khi thiết lập công thức và xây dựng quy trình bào chế hệ phân tán nanoliposome Paclitaxel. Qua biểu đồ nhiệt DSC cho thấy, có sự tương tác giữa hoạt chất và hỗn hợp tá dược phospholipid - polyoxylglycerid, Paclitaxel hòa tan hoàn toàn trong các hỗn hợp tá dược ở tỷ lệ hoạt chất - tá dược (1:10,kl/kl). Các tương tác vật lý này ổn định sau 2 tuần bảo quản ở nhiệt độ thường. Kết quả khảo sát nhiệt vi sai DSC sẽ góp phần theo dõi tương tác vật lý dược chất - tá dược trong thiết kế phát triển các hệ phân tán nanoliposome trên nền tảng tá dược phospholipid - polyoxylglycerid.
Từ khóa: hoạt chất Paclitaxel, tá dược, lipid, nhiệt vi sai.
9. Nghiên cứu bào chế Liposome Amphotericin B/ Nguyễn Tuấn Quang, Phạm Thị Minh Huệ// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 8B .- 8/2015 .- Tr. 43
Bài báo trình bày kết quả nghiên cứu bào chế Liposome Amphotericin B (AmB) theo 2 phương pháp: hydrat hóa film và pha loãng ethanol. Các thành phần chính dùng để bào chế bao gồm AmB, hydrogenated soybean phosphatidylcholine (HSPC), distearoyl phosphatidylglycerol (DSPG) và cholesterol. Từ kết quả nghiên cứu, đã lựa chọn được một số yếu tố công thức cũng như quy trình bào chế có hiệu quả cao nhất. Với phương pháp hydrat hóa film, đã lựa chọn được tỷ lệ dược chất/ tổng lượng lipid là 9% mol; tỷ lệ HSPC/DSPG là 2/0,8; dung dịch hydrat hóa là đệm citrat pH=5 và bào chế được Liposome AmB có kích thước tiểu phân (KTTP)=228 nm, độ phân bố KTTP (PDI)=0,189, hiệu suất Liposome hóa là 89,41%. Với phương pháp pha loãng ethanol, lựa chọn được tỷ lệ thể tích pha ethanol/pha nước là 8/100, nhiệt độ phối hợp 2 pha là 60oC, tốc độ khuấy trộn 2 pha là 3900 vòng/phút cho quy trình bào chế; bào chế được Liposome AmB có KTTP=190 nm, PDI=0,136, hiệu suất Liposome hóa là 73,20%.
Từ khóa: bào chế, hydrat hóa film, Liposome Amphotericin B, pha loãng ethanol.
10. Nghiên cứu tổng hợp Tenofovir disoproxil fumarate/ Nguyễn Văn Tài, Phan Thị Trang, Nguyễn Thị Hà// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 8B .- 8/2015 .- Tr. 47
Tenofovir disoproxil fumarate (biệt dược Viread®) là thuốc kháng virus tác dụng theo cơ chế ức chế enzyme sao mã ngược – một enzyme quan trọng cho quá trình phát triển của virus gây suy giảm miễn dịch ở người (HIV) và virus gây viêm gan B. Trong bài báo này, các tác giả trình bày kết quả tổng hợp tenofovir disoproxil fumarate từ adenin qua 5 bước với hiệu suất ở mức khá cao và quy trình đơn giản, có thể áp dụng ở quy mô lớn.
Từ khóa: adenine, HIV, tenofovir disoproxil fumarate, viêm gan B.
11.  Bán tổng hợp Paclitaxel từ 10-Deacatyl Baccatin trích từ cây Thông đỏ Lâm Đồng/ Trần Công Luận, Nguyễn Lê Mỹ Tiên, Lê Đặng Quỳnh Như…// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 8B .- 8/2015 .- Tr. 51
Palitaxel là một dược chất có tác dụng điều trị ung thư, có hàm lượng rất nhỏ trong các loài thông đỏ thuộc họ Taxaceae. Với công dụng quan trọng của dược chất này, các nhà khoa học đã và đang nỗ lực nghiên cứu để tổng hợp được Paclitaxel. Do có cấu trúc hóa học phức tạp nên việc tổng hợp toàn phần dược chất Paclitaxel là rất tốn kém. Trong nghiên cứu này, các nhà khoa học đã nghiên cứu bán tổng hợp Paclitaxel từ 10-Deacetyl Baccatin (10-DAB), một hoạt chất sẵn có cho năng suất cao được phân lập từ cây Thông đỏ lá dài (Taxus wallichiana Zucc) trồng ở Lâm Đồng, với hiệu quả kinh tế cao.
Từ khóa: bán tổng hợp, cây Thông đỏ, Lâm Đồng, Paclitaxel, 10-Deacetyl Baccatin.
12. Nghiên cứu định lượng Wedelolacton trong cao khô dược liệu Cỏ nhọ nồi bằng phương pháp HPLC/ Nguyễn Minh Túy, Phan Hiền Lương, Ngô Thanh Hòa// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 8B .- 8/2015 .- Tr. 56
Cỏ nhọ nồi có tên khoa học là Eclipta alba Hassk (hoặc Eclipta prostrata L.) thuộc họ cúc Asteraceae, có tác dụng bổ máu, cầm máu, bổ thận, giải độc gan… Trong đó, Wedelolacton là một dược chất sinh học quan trọng có tác dụng chữa bệnh của Cỏ nhọ nồi. Bài báo trình bày phương pháp nghiên cứu định lượng Wedelolacton trong cao khô dược liệu Cỏ nhọ nồi bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) với các điều kiện sắc ký: cột Acclaim 120 Ao, C18 (100x4,6 nm, 3 µm); bước sóng phát hiện: 350 nm; tốc độ dòng: 1,0 ml/phút; thể tích tiêm: 20 µl; pha động: Acetonitrin - nước cất (CAN-H2O) (23:77). Kết quả nghiên cứu cho thấy, phương pháp này đáp ứng các tiêu chí về: tính tích hợp, tính đặc hiệu, khoảng nồng độ tuyến tính, độ đúng, độ lặp lại và độ chính xác trung gian, giới hạn định lượng, giới hạn phát hiện. Do đó, có thể áp dụng để định lượng Wedelolacton trong cao khô Cỏ nhọ nồi, góp phần kiểm soát và nâng cấp tiêu chuẩn chất lượng nguồn nguyên liệu sản xuất thuốc.
Từ khóa: Cỏ nhọ nồi, sắc ký lỏng, hiệu năng, Wedelolacton.
13. Các hợp chất anthraquinone phân lập từ rễ cây Nhó đông ở Việt Nam/ Nguyễn Mạnh Cường, Phạm Ngọc Khanh, Nguyễn Văn Tài// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 8B .- 8/2015 .- Tr. 60
Cây Nhó đông (Morinda longissima Y.Z Ruan, Rubiaceae) là một loại dược liệu rất có giá trị và đã được người dân tộc Thái ở Sơn La sử dụng trong điều trị các bệnh về gan và việm đại tràng từ lâu đời. Việc phân lập và xác định được cấu trúc của các hợp chất anthraquinone từ cây Nhó đông là rất cần thiết, giúp các nhà khoa học hiểu thêm về cơ chế, tác dụng chữa bệnh của cây thuốc này. Trong nghiên cứu dưới đây, các nhà khoa học đã phân lập và xác định được cấu trúc của 7 hợp chất anthraquione từ các phân tử rễ Nhó đông, bao gồm: soranjidiol, rubiadin, rubiadin-3-methyl ether; morindon, lucidin-ω-methyl ether; damnacanthal và damnacanthol.
Từ khóa: cây Nhó đông, hợp chất anthraquinone, rễ.

Bài trích Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam số 1 năm 2015

Xin trân trọng giới thiệu tới bạn đọc Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam số 1 năm 2015 tại Phòng Đọc tầng 5 nhà G - Trung tâm Thông tin Thư viện - Trường Đại học Dân lập Hải Phòng
1.     Phương pháp phân tích phiếm hàm trong lý thuyết lượng tử về plasmon/ Nguyễn Văn Hiệu, Nguyễn Bích Hà, Nguyễn Văn Hợp// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 1/2015 .- Tr. 1-8
Trong bài báo này lý thuyết lượng tử về plasmon đã được xây dựng trên cơ sở những nguyên lý và định luật cơ bản của vật lý học lượng tử được áp dụng vào trường hợp khí điện tử linh hoạt trong kim loại và bằng phương pháp tích phân phiếm hàm. Nhờ sử dụng biến đổi Hubbard-Stratonnovich nổi tiếng, từ phiếm hàm sinh của hệ khí điện tử suy ra phiếm hàm sinh của một trường vô hướng mà các toán tử hủy hạt và sinh hạt của trường nayfchinhs là toán tử hủy và sinh plasmon. Trong trường hợp khí điện tử linh hoạt trong kim loại đồng chất có kích thước không giới hạn và ở nhiệt độ T=0 Lagrangian của trường lượng tử vô hướng diễn tả các plasmon có dạng giống như Lagrangian của trường lượng tử vô hướng tương đối tính thỏa mãn phương trình Klein-Gordon. Phương pháp lập luận và tính toán có thể được mở rộng ra cho các hệ điện tử linh hoạt trong các cấu trúc kim loại kích thước nano.
Từ khóa: khí điện tử, kích thước, tập thể, phiếm hàm sinh, plasmon.
 
2.     Tính chất từ, hiệu ứng từ nhiệt và các tham số tới hạn của các băng hợp kim Ni50­Mn50-xSbx­/ Nguyễn Thị Mai, Nguyễn Hải Yến, Phạm Thị Thanh…// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 1/2015 .- Tr. 9-12
Hệ hợp kim Ni50­Mn50-xSbx (x=11, 12, 13, 14 và 15) dạng băng được chế tạo bằng phương pháp nguội nhanh. Sau đó, một phần băng đã được ủ nhiệt ở các chế độ khác nhau. Kết quả phân tích giản đồ nhiễu xạ tia X cho thấy các mẫu với x=13, 14 và 15 có cấu trúc đơn pha Ni2 MnSb. Dáng điệu của các đường từ nhiệt phụ thuộc mạnh vào nồng độ Sb và chế độ ủ. Chuyển pha phản sắt từ - sắt từ rõ nét ở các mẫu với x=12÷14. Trong biến thiên từ trường là 12 kOe, giá trị biến thiên entropy từ cực đại của mẫu có x=13 đạt 1,02 J.kg-1.K-1. Các tham số tới hạn của mẫu được xác định dựa trên phương pháp Arrott-Noakes.
Từ khóa: tham số tới hạn, hợp kim Heusler, làm lạnh, từ trường, từ nhiệt.
 
3.     Đánh giá độ nguy hiểm động đất lưu vực sông Cả - Rào Nậy/ Cao Đình Triều, Lê Văn Dũng, Cao Đình Trọng…// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 1/2015 .- Tr.13-20
Trong khuôn khổ bài báo này, tác giả sử dụng đồng thời 2 tiếp cận: thống kê và tất định mới trong tính toán độ nguy hiểm động đất lưu vực sông Cả - Rào Nậy. Kết quả cho thấy: Theo hướng tiếp cận thống kê thì khu vực Tĩnh Gia (Thanh Hóa); Thanh Chương, Nam Đàn (Nghệ An); Hương Sơn (Hà Tĩnh) là nơi có gia tốc dao động nền lớn nhất đối với các chu kỳ lặp lại động đất: 50 năm (190 cm/s2); 100 năm (220 cm/s2); 200 năm (260 cm/s2); 500 năm (280 cm/s2); 1000 năm (300 cm/s2); 5000 năm (380 cm/s2) và 10.000 năm (400 cm/s2). Trong khi đó, theo tiếp cận tất định mới cho thấy, khu vực Tương Dương và Hòa Bình (Nghệ An) có giá trị dịch chuyển ngang cực đại (Vmax) nằm trong khoảng  12÷28 cm/s và gia tốc dao động nền cực đại (Amax) thay đổi từ 120÷280 cm/s2. Trong điều kiện số liệu động đất quan sát còn kém đầy đủ thì việc kết hợp đồng thời cả hai cách tiếp cận: thống kê và tất định mới sẽ góp phần nâng cao hiệu quả nghiên cứu đánh giá, dự báo độ nguy hiểm động đất lưu vực sông Cả - Rào Nậy.
Từ khóa: động đất, sông Cả - Rào Nậy, tiếp cận, thống kê.
 
4.     Một số kết quả nghiên cứu nguồn nước nóng Bang, tỉnh Quảng Bình/ Đoàn Văn Tuyến, Đinh Văn Toàn, Trần Anh Vũ… // Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 1/2015 .- Tr. 21-25
Bài báo trình bày kết quả lần đầu tiên ở Việt Nam áp dụng tổ hợp các phương pháp đại chất, địa hóa học, địa vật lý đã xác định được vị trí phân bổ và các chỉ thị của mô hình hệ thủy địa nhiệt nguồn gốc magma điển hình ở khu vực nguồn nước nóng Bang thuộc tỉnh Quảng Bình. Nhiệt độ bồn nhiệt xác định được từ các địa nhiệt kế hóa học cho giá trị trong khoảng 167-21oC, bề mặt bồn nhiệt đạt 200oC ở độ saau 3 km. Kết quả nghiên cứu cho phép lựa chọn vị trí thích hợp để triển khai bước tiếp theo khoan thăm dò bồn địa nhiệt.
Từ khóa: bồn, chu trình kép, địa nhiệt, địa nhiệt kế hóa học, magma, nguồn nước nóng Bang, thủy địa nhiệt, từ telua, Quảng Bình.
 
5.     Tổng quan về kỹ thuật yếm khí cao tải trong xử lý nước thải/ Trần Mạnh Hải, Nguyễn Hoài Châu, Nguyễn Triều Dương…// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 1/2015 .- Tr. 26-31
Xử lý yếm khí (YK) là công nghệ lâu đời, gần đây khi biogas được coi là nguồn năng lượng tái tạo, nó trở nên hấp dẫn và được quan tâm phát triển. Theo Lettinga (13) phương pháp này có nhược điểm là tốc độ sinh trưởng vi khuẩn YK thấp, tuy nhiên những kỹ thuật hiện đại đã khắc phục được hạn chế này. Các kỹ thuật yếm khí ngày nay chấp nhận tải lượng từ hàng chục tới trên 100 kg COD/m3/ngày với hiệu suất thường là 70-90% [11,12]. Nghiên cứu [4] cho thấy, khi BOD nước thải vượt 1000 mg/l thì hệ YK (hệ UASB – Upflow Anaerobic Sludge Blanket) kinh tế hơn hiếm khí (bùn hoạt tính) cả về mặt xây dựng cơ bản lẫn phí vận hành, bảo trì. Cũng theo [4], có ba nhóm kỹ thuật YK: (1) hệ phản ứng với vi sinh phân tán; (2) hệ vi sinh cố định trên vật liệu mang và (3), áp dụng từ năm 1980 sử dụng vi sinh dạng hạt có mật độ rất cao (tới 80-100 g/l). Theo [11], kỹ thuật YK hiện đại bắt đầu từ bồn khuấy trộn hoàn toàn, bồn tiếp xúc, bước ngoặt là hệ UASB, đỉnh cao là các kỹ thuật tiếp xúc và tách vi sinh rất tốt, đó là EGSB (Expanded Granular Sludge Bed), IC (Unternal Circulation). Nếu coi kỹ thuật bồn phản ứng khuấy trộn hoàn toàn có năng suất xử lý so sánh trên đơn vị thể tích là 1 thì bồn tiếp xúc là 5, UASB là 25 và EGSB, IC là 75. Bài viết này tóm tắt sự phát triển của công nghệ xử lý YK, tập trung vào hệ thống xử lý YK cao tải UASB, EGSB, IC.
Từ khóa: EGSB, IC, UASB, yếm khí cao tải.
 
6.     Ứng dụng phương pháp lọc từ tính để tách kim loại nặng trong nước thải công nghiệp/ Lê Phước Cường, Lê Thị Xuân Thùy, Nguyễn Thành Trung// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 1/2015 .- Tr. 32-35
Trong nghiên cứu này các tác giả tiến hành đánh giá khả năng hấp phụ các kim loại nặng như Cd, Cr, và Pb bằng hạt từ tính PG-M. Nghiên cứu tập trung khảo sát ảnh hưởng của yếu tố pH, thời gian hấp phụ và liều lượng PG-M đến hiệu suất hấp phụ của PG-M; xác định các giá trị tối ưu để xây dựng và vận hành mô hình lọc từ tính xử lý kim loại nặng trong nước. Các kết quả nghiên cứu cho thấy, hạt từ tính có khả năng hấp phụ kim loại nặng rất tốt, sử dụng hạt PG-M làm vật liệu hấp phụ trong mô hình lọc từ tính cho hiệu suất xử lý cao, đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật và các quy định hiện hành. Nghiên cứu đã xây dựng được mô hình lọc từ tính sử dụng vật liệu hấp phụ hạt PG-M để tách kim loại nặng trong nước thải tại Công ty cổ phần cơ khí mạ Đà Nẵng - Khu công nghiệp Hòa Khánh đạt hiệu suất cao.
Từ khóa: hấp phụ, hiệu suất, kim loại nặng, lọc từ tính, PG-M.
 
7.     Giải pháp nâng cao trữ lượng khai thác nước dưới đất vùng ven sông Hồng ở Đồng bằng Bắc Bộ/ Nguyễn Minh Lân, Phạm Bá Quyền, Đào Văn Dũng…// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 1/2015 .- Tr. 36-42
Vùng ven sông Hồng từ đỉnh Đồng bằng Bắc Bộ đến khoảng hết khu vực nội thành của thành phố Hà Nội có cấu trúc hở, liên tục tồn tại cửa sổ địa chất thủy văn. Ở đó, nước của các tầng Holocen (qh) và Pleistocen (qp) và sông Hồng có quan hệ thủy lực rất chặt chẽ. Nếu tận dụng tất cả diện tích ven hai bờ sông và các cồn nổi giữa sông ở vùng cấu trúc hở để xây dựng các công trình khai thác nước có thể đạt được trữ lượng khai thác 2.517.300 m3/ng, kể cả các công trình khai thác đang hoạt động. Nếu kết hợp điều chỉnh một cách hợp lý vị trí các công trình khai thác ven sông đang hoạt động có thể nâng trữ lượng khai thác đến 3.506.400 m3/ng. Để có được trữ lượng khai thác lớn nêu trên, cần có các biện pháp kỹ thuật thi công giếng khoan phù hợp như khoan tuần hoàn ngược, khoan thổi rửa ngược, kết cấu giếng khoan đảm bảo khai thác lưu lượng lớn. Xây dựng các công trình khai thác ven sông Hồng và cồn nổi cần có các biện pháp hữu hiệu để bảo vệ công trình khai thác nước trong điều kiện ngập lụt và xói lở xảy ra thường xuyên, đồng thời cũng cần đánh giá tác động của việc khai thác nước dưới đất đến môi trường và các công trình xây dựng.
Từ khóa: Đồng bằng Bắc Bộ, nước, khai thác, vùng ven sông.
 
8.     Nghiên cứu ảnh hưởng của các kịch bản phát triển thượng lưu đến thay đổi dòng chảy, môi trường và kinh tế - xã hội vùng Đồng bằng sông Cửu Long/ Tô Quang Toản, Tăng Đức Thắng// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 1/2015 .- Tr. 43-51
Lưu vực sông Mê Công có diện tích khoảng 795.000 km2, chảy qua địa phận của 6 quốc gia: Trung Quốc, Myanma, Lào, Thái Lan, Campuchia và Việt Nam với chiều dài dòng chính là 4.800 km, tổng lượng dòng chảy hàng năm vào khoảng 450 tỷ m3. Sông Mê Công xếp thứ 21 trên thế giới về diện tích lưu vực, thứ 12 về chiều dài và thứ 8 về tổng lượng dòng chảy. Sông có mức độ đa dạng sinh học cao với khoảng 1.300 loài thủy sản, sản lượng cá hàng năm đứng thứ 2 trên thế giới, lưu vực sông là nơi cung cấp lương thực cho khoảng 300 triệu người. Sông có tiềm năng thủy điện cao, vào khoảng 53.000 MV, trong đó 23.000 MV ở thượng lưu thuộc Trung Quốc, 13.000 MV ở dòng chính phía hạ lưu và hơn 17.000 MV là thủy điện dòng nhánh ở các nước hạ lưu vực. Các kịch bản phát triển nông nghiệp và thủy điện ở thượng lưu nói chung và kế hoạch xây dựng 12 đập thủy điện trên dòng chính nói riêng có thể gây tác động bất lợi đến chế độ dòng chảy, chất lượng nước, đa dạng sinh học và ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất của hàng chục người dân phía hạ lưu. Bài báo trình bày một số kết quả đánh giá tác động có thể của các kịch bản phát triển thượng lưu đến thay đổi chế độ dòng chảy, môi trường và kinh tế - xã hội ở Đồng bằng sông Cửu Long để thấy được mặt lợi cũng như bất lợi đối với vùng đồng bằng châu thổ trong tương lai để chủ động các giải pháp ứng phó.
Từ khóa: ĐBSCL, môi trường, thượng lưu, sông Mê Công, thủy điện.
 
9.     Nghiên cứu tổng hợp và đánh giá tính chất vật liệu xúc tác hợp kim có kích thước nanô PtNi/C cho phản ứng khử ôxy trong pin nhiên liệu màng trao đổi proton/ Đỗ Chí Linh, Phạm Thy San, Nguyễn Ngọc Phong… // Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 1/2015 .- Tr. 52-56
Trong nghiên cứu này, các hạt xúc tác hợp kim kích thước nanô PtNi trên vật liệu nền cacbon Vulcan XC-72 đã được tổng hợp bằng phương pháp kết tủa hóa học sử dụng chất khử NaBH4. Các tính chất của vật liệu xúc tác hợp kim đã được nghiên cứu và đánh giá. Các kết quả hiển vi điện tử truyền qua (TEM) đã chỉ ra rằng, các hạt xúc tác PtNi với kích thước 4-8 nm phân bố đều trên vật liệu nền các bon. Các kết quả phân tích nhiễu xạ tia X (XRD) đã xác nhận mạng tinh thể của các hạt kim loại tinh khiết Pt và hợp kim PtNi là lập phương tâm mặt. Khi có mặt kim loại Ni, mạng tinh thể của hợp kim PtNi bị co lại và ảnh hưởng lên tính chất của vật liệu xúc tác. Hoạt tính xúc tác được đánh giá bằng các phương pháp điện hóa: quét thế vòng (CV – cyclic voltammetry) và quét thế tuyến tính (LSV – linear sweep voltammetry). Các kết quả thu được chỉ ra rằng, hoạt tính xúc tác của hợp kim PtNi/C cho phản ứng khử ooxxy tại điện cực catốt của pin nhiên liệu màng trao đổi proton PEMFC cao hơn so với xúc tác Pt/C.
Từ khóa: chất xúc tác, hợp kim, ORR, PEMFC, tế bào nhiên liệu.
 
10.   Nghiên cứu và phát triển cảm biến sinh học tại Việt Nam: hiện trạng và triển vọng/ Nguyễn Lê Huy, Nguyễn Hải Bình, Nguyễn Vân Anh, Trần Đại Lâm// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 1/2015 .- Tr. 57-64
      Với sự tiến bộ gần đây của công nghệ micro-nano, cảm biến sinh học đã giao thoa với công nghệ nano và tạo ra một lĩnh vực mới là cảm biến nano sinh học (cảm biến sinh học ở kích thước nano). Ngày nay, cảm biến nano sinh học đã thâm nhập vào các lĩnh vực ứng dụng y tế, sinh học và môi trường. Trong bối cảnh đó, các nghiên cứu, chế tạo cảm biến sinh học đã và đang được các nhà khoa học trong nước triển khai và dần tạo lập được các  tập thể nghiên cứu nhiều triển vọng. Tuy nhiên, việc biến các tiềm năng trở thành những sản phẩm công nghệ hữu ích đòi hỏi sự nỗ lực không ngừng nghỉ của các nhà khoa học và cả sự hỗ trợ mạnh mẽ của cơ quan quản lý. Bài viết trình bày một cách tổng quát về cảm biến sinh học, hiện trạng và triển vọng trong nghiên cứu và phát triển lĩnh vực này.
      Từ khóa: cảm biến sinh học, công nghệ nano, Việt Nam.

Bài trích Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam số 21 năm 2014

Xin trân trọng giới thiệu tới bạn đọc Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam số 21 năm 2014 tại Phòng Đọc tầng 5 nhà G - Trung tâm Thông tin Thư viện - Trường Đại học Dân lập Hải Phòng

 
1. Metagenomics và việc khai thác tiềm năng đa dạng sinh học nguồn gen vi sinh vật của Việt Nam/ Phạm Công Hoạt, Phùng Thu Nguyệt, Trần Công Hùng// Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam .- Số 21/ 2014 .- Tr. 6-9
Metagenomics (nghiên cứu đa hệ gen) đã tạo nên những tiến bộ vượt bậc trong việc nghiên cứu về sinh thái học, tiến hóa và đa dạng vi sinh vật. Đây là định hướng nghiên cứu mới, quan trọng đã trở thành chiến lược trong phát triển kinh tế bền vững, an ninh quốc phòng, bảo vệ sức khỏe và môi trường của nhiều quốc gia trên thế giới. Ở Việt Nam, metagenomics bước đầu được triển khai để giải các bài toán có tính chất tổng thể, nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu về đa dạng sinh học của các hệ vi sinh vật có giá trị.
Từ khóa: metagenomics, gen, vi sinh vật, đa dạng sinh học.

2. Vấn đề bảo hộ chỉ dẫn địa lý của Việt Nam trong hội nhập quốc tế/ Đỗ Thị Minh Thủy// Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam .- Số 21/ 2014 .- Tr. 10-12
Lâu nay, chúng ta bàn nhiều tới chỉ dẫn địa lý trong phạm vi quốc gia và trong thời gian gần đây, chúng ta thường nhắc đến việc bảo hộ chỉ dẫn địa lý thông qua những vụ việc cụ thể như trường hợp chỉ dẫn địa lý “nước mắm Phú Quốc” được bảo hộ tại Liên minh châu Âu (EU) hay xung quanh vụ việc tranh chấp chỉ dẫn địa lý “cà phê Buôn Mê Thuột”… Một số vấn đề pháp lý về cơ chế và định hướng bảo vệ đối tượng sở hữu trí tuệ (SHTT) đặc thù này một cách hợp lý đang đặt ra. Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) có một số điều khoản liên quan đến bảo hộ quyền SHTT, trong đó vấn đề bảo hộ chỉ dẫn địa lý vẫn còn có nhiều ý kiến đa chiều. Với mong muốn đưa các chỉ dẫn địa lý nội địa của Việt Nam vượt qua “rào cản kỹ thuật” vào các nước phát triển và “vươn tầm” quốc tế trong thời gian tới, qua phân tích một số trường hợp liên quan, tác giả đề xuất một vài gợi mở cho Việt Nam trong vấn đề này.
Từ khóa: Bảo hộ, chỉ dẫn, địa lý, Việt Nam.

3. Nghiên cứu bảo quản nguyên liệu thịt bằng các axit hữu cơ/ Trần Thị Mai Phương, Phan Thanh Tâm// Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam .- Số 21/ 2014 .- Tr. 43-46.
An toàn vệ sinh thực phẩm hiện đang là vấn đề được quan tâm ở mọi quốc gia, và ở Việt Nam vấn đề này ngày càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Thịt và các sản phẩm từ thịt là một trong mười thực phẩm có nguy cơ ô nhiễm cao nhất. Trong khi đó, tình trạng giết mổ, vận chuyển, bảo quản thủ công và không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm hiện vẫn còn rất phổ biến ở Việt Nam. Nghiên cứu này cho thấy tác dụng của các axit hữu cơ khi sử dụng hỗn hợp chứa 1,5% axit lactic và 1,5% axit axêtic đến khả năng kháng vi sinh vật trên bề mặt nguyên liệu thịt, giúp kéo dài thời gian bảo quản đến 18 ngày (ở 0-4oC) và đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm cho người tiêu dùng.
Từ khóa: an toàn, thực phẩm, bảo quản, nguyên liệu, thịt, axit lactic, axit axêtic.

4. Nghiên cứu công nghệ bảo quản thịt đà điểu tươi bằng bao gói hút chân không/ Hoàng Văn Lộc, Phùng Đức Tiến, Nguyễn Qúy Khiêm, Trần Thị Mai Phương// Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam .- Số 21/ 2014 .- Tr. 47-51
Để kéo dài thời gian bảo quản thịt đà điểu tươi có thể sử dụng phương pháp bao gói hút chân không. Bao bì dùng cho đóng gói hút chân không là bao bì PolyAmit dày 0,085 mm, đảm bảo tốt nhất các chỉ tiêu về cảm quan và khả năng kìm hãm sự phát triển vi sinh vật hiếu khí tổng số (VSVHKTS). Phương pháp đóng gói hút chân không có thể giữ được thịt đà điểu tươi trong 10 ngày đối với bảo quản lạnh 0-4oC và 8h đối với bảo quản nhiệt độ thường mà vẫn đảm bảo chất lượng cảm quan, hóa lý, các chỉ tiêu vi sinh vật theo quy định của Bộ y tế và Tiêu chuẩn Việt Nam. Sản phẩm thịt đà điểu bảo quản bằng công nghệ hút chân không sau 10 ngày bảo quản có chất lượng cảm quan, thành phần dinh dưỡng tương đương với thịt tươi ban đầu; pH đạt 6,32; độ rỉ dịch 7,063%; không phản ứng dương tính với H2S và NH3, đảm bảo các chỉ tiêu vi sinh vật theo Quyết định 46/2007/QĐ-BYT của Bộ Y tế.
Từ khóa: thịt, đà điểu, bao bì, đóng gói, hút chân không, bảo quản.

5. Xác định tỷ lệ vỏ hạt đỗ xanh thích hợp trong khẩu phần thức ăn nuôi đà điểu sinh sản/ Nguyễn Khắc Thịnh, Nguyễn Thị Hòa, Nguyễn Hữu Sơn// Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam .- Số 21/ 2014 .- Tr. 52-56
Thí nghiệm được thực hiện tại Trại đà điểu giống Kinh Môn – Hải Dương với mục đích xác định được tỷ lệ vỏ hạt đỗ xanh thích hợp trong khẩu phần thức ăn (KPTĂ) nuôi đà điểu sinh sản nhằm tận dụng nguồn phụ phẩm dồi dào tại địa phương. Thí nghiệm được bố trí theo mô hình ngẫu nhiên hoàn toàn 1 nhân tố là 3 mức vỏ hạt đỗ xanh trong KPTĂ: 15%, 20%, 25% (theo tỷ lệ khối lượng của KPTĂ sử dụng), mỗi mức lặp lại 3 lần. Kết quả cho thấy: trong giai đoạn đẻ trứng, KPTĂ có tỷ lệ vỏ hạt đỗ xanh 20% cho năng suất trứng đạt cao nhất là 40,08 quả/mái, tỷ lệ trứng có phôi đạt 69,41%, tỷ lệ nở/phôi đạt 69.49%, chi phí thức ăn để sản xuất đà điểu giống thấp nhất (395,5 nghìn đồng). Giai đoạn ngưng đẻ, KPTĂ có tỷ lệ vỏ hạt đỗ xanh 25% ảnh hưởng tốt đến quá trình tiêu mỡ giảm béo, đảm bảo thể trạng cơ thể đà điểu không béo, không gầy và khả năng phát dục đồng đều, chuẩn bị cho mùa sinh sản mới. KPTĂ có tỷ lệ vỏ hạt đỗ xanh 25% nuôi đà điểu giai đoạn ngưng đẻ có chi phí thức ăn tinh/con thấp nhất (1,014 triệu đồng).
Từ khóa: vỏ, đỗ xanh, đà điểu, trứng, trung du, miền núi.

6. Nghiên cứu ứng dụng β-Glucan chiếu xạ làm chất tăng trưởng trong chăn nuôi/ Lê Quang Luân, Nguyễn Huỳnh Phương Uyên, Trương Phước Thiên Hoàng// Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam .- Số 21/ 2014 .- Tr. 57-60
Chế phẩm dạng dung dịch 10% β-Glucan chiếu xạ bằng tia gamma từ nguồn Co-60 ở các liều 100-300 kGy đã được bổ sung vào thức ăn nhằm nghiên cứu hiệu ứng tăng trưởng ở gà. Kết quả sau 8 tuần nuôi đã cho thấy khi bổ sung các chế phẩm β-Glucan chiếu xạ vào thức ăn không chỉ có tác dụng thúc đẩy sự tăng trưởng ở gà mà còn giảm hệ số tiêu tốn thức ăn, đồng thời gia tăng chất lượng quầy thịt sau khi giết mổ. Chế phẩm β-Glucan chiếu xạ ở liều 200 kGy với khối lượng phân tử khoảng 25 kDa đã được xác định là có hiệu quả tăng trưởng tốt nhất. So với nghiệm thức đối chứng, khi bổ sung chế phẩm β-Glucan chiếu xạ ở liều 200 kGy đã có tác dụng gia tăng  khoảng 40% trọng lượng bình quân, 5,7% tỷ lệ móc hàm, 9,6% tỷ lệ quầy thịt, 5,6% tỷ lệ đùi, 3% tỷ lệ ức và giảm 35,4% lượng thức ăn tiêu tốn cho mỗi kg tăng trọng. Chế phẩm β-Glucan chiếu xạ có nguồn gốc tự nhiên hứa hẹn là một sản phẩm có tiềm năng ứng dụng trong sản xuất sản phẩm chăn nuôi an toàn, chất lượng cao và mang lại hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi.
Từ khóa: cắt mạch, chiếu xạ, β-Glucan, tăng trưởng, chăn nuôi, gà.

7. Khả năng sản xuất của giống lợn VCN-MS15/ Phạm Duy Phẩm, Lê Thanh Hải, Hoàng Đức Long…// Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam .- Số 21/ 2014 .- Tr. 61-64
Nghiên cứu được tiến hành trên 41 lợn nái và 18 lợn đực VCN-MS15 ở thế hệ gốc từ tháng 12.2010 đến 12.2013 tại Trạm Hòa Bình (thuộc Trung tâm nghiên cứu lợn Thụy Phương) nhằm đánh giá khả năng sản xuất của giống lợn này. Giống lợn VCN-MS15 có đặc điểm ngoại hình ngắn, lông da đen, chân trắng, tai to rủ, lưng võng và số vú nhiều (> 18 vú). Kết quả cho thấy, đàn lợn VCN-MS15 có đặc điểm nổi trội về khả năng sinh sản: tuổi động dục lần đầu từ 108 đến 115,7 ngày, khối lượng động dục lần đầu từ 28,7 đến 32,4 kg, tuổi phối giống lần đầu từ 142,1 đến 152,2 ngày và khối lượng phối giống lần đầu từ 36,2 đến 42,8 kg, số con sơ sinh sống trung bình ở thế hệ thứ 3 đạt 13,7 con/ổ, tương ứng với số con cai sữa đạt 12,3 con/ổ. Với kết quả như trên, đàn lợn VCN-MS15 được coi là nguồn gen quý trong việc cải tạo và nâng cao năng suất đàn lợn nái nền Việt Nam hiện nay.
Từ khóa: VCN-MS15, sinh trưởng, sinh sản, chăn nuôi, lợn.

Bài trích Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam số 16 năm 2014

Xin trân trọng giới thiệu tới bạn đọc Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam số 16 năm 2014 tại Phòng Đọc tầng 5 nhà G - Trung tâm Thông tin Thư viện - Trường Đại học Dân lập Hải Phòng


1. Methanol sẽ thay thế dầu mỏ và khí thiên nhiên trong tương lai?/ Hồ Sĩ Thoảng, Đặng Thanh Tùng// Tạp chí Khoa học & Công nghệ Việt Nam .- Số 16/ 2014 .- Tr. 15-19
Những thách thức của hiện tượng nóng lên toàn cầu và biến đổi khí hậu cũng như sự suy giảm các nguồn dầu mỏ đã khiến loài người phải đi tìm các loại nhiên liệu bền vững hơn. Nhiên liệu sinh học (NLSH) đã được chứng minh rằng có thể thây thế một phần nhiên liệu hóa thạch. Tuy nhiên, xét về dài hạn, NLSH khó có thể thay thế được  các sản phẩm từ dầu khí. Trước tình hình đó, methanol được kì vọng sẽ là nguồn nhiên liệu quan trọng thay thế dầu mỏ và khí thiên nhiên trong tương lai.
Từ khóa: Methanol, nhiên liệu sinh học, dầu khí.

2. Nhận dạng, đánh giá về xung đột môi trường ở Tây Nguyên/ Lê Ngọc Thanh, Mai Trọng Thông// Tạp chí Khoa học & Công nghệ Việt Nam .- Số 16/ 2014 .- Tr. 26-29
Trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng khai thác, sử dụng và quản lý các tài nguyên thiên nhiên (đất, nước, rừng, khoáng sản) trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) ở Tây Nguyên, các nhà khoa học đã nhận dạng được các xung đột môi trường (XĐMT) tiềm ẩn có nguy cơ bùng phát nếu không kịp thời đề xuất và thực hiện các giải pháp giải quyết phù hợp. Bài viết giới thiệu kết quả nhận dạng các XĐMT chủ yếu và đánh giá ảnh hưởng của chúng đến sự phát triển KT-XH ở Tây Nguyên trong giai đoạn từ năm 1990 đến nay.
Từ khóa: Tây Nguyên, môi trường, nhận dạng, đánh giá.

3. Đề xuất áp dụng phương pháp đánh giá chi phí vòng đời ở Việt Nam/ Tạ Việt Dũng, Phạm Dũng Tiến// Tạp chí Khoa học & Công nghệ Việt Nam .- Số 16/ 2014 .- Tr. 34-36
Phương pháp đánh giá chi phí vòng đời hiện nay đang được áp dụng tại các nước phát triển trên thế giới. Nó giúp đánh giá được tổng thể quá trình từ giai đoạn nghiên cứu thiết kế đến mua sắm, vận hành, bảo trì bảo dưỡng thiết bị/ công nghệ hoặc trong giai đoạn quyết định lựa chọn dự án đầu tư… Qua nghiên cứu về phương pháp LCC, các tác giả đề xuất mô hình quản lý nhằm áp dụng hiệu quả phương pháp này tại Việt Nam.
Từ khóa: Việt Nam, chi phí, đánh giá, vòng đời, đề xuất.

4. Một số mô hình sàn giao dịch tài sản trí tuệ trên thế giới/ Phan Hoàng Lan// Tạp chí Khoa học & Công nghệ Việt Nam .- Số 16/ 2014 .- Tr. 37-39
Qua cách tiếp cận, tìm hiểu một số mô hình sàn giao dịch tài sản trí tuệ trên thế giới, tác giả cho thấy có sự khác biệt cơ bản giữa mô hình sàn giao dịch công nghệ ở Việt Nam với các nước phát triển. Sự khác biệt này không chỉ có ý nghĩa tham khảo, học tập mà trong tương lai không xa để phát triển kinh tế dựa trên tri thức, Việt Nam không thể thiếu các mô hình sàn này. Như vậy, trình độ của nguồn nhân lực để vận hành các sàn mới là điều mà chúng ta cần đặc biệt quan tâm.
Từ khóa: Sàn giao dịch, tài sản, trí tuệ, thế giới, mô hình.

5. Xây dựng bản đồ phân bố mưa cho khu vực Việt Nam/ Trần Thục, Nguyễn Văn Thắng, Mai Văn Khiêm// Tạp chí Khoa học & Công nghệ Việt Nam .- Số 16/ 2014 .- Tr. 43-47
Với bộ số liệu quan trắc lượng mưa được cập nhật đến năm 2010 tại khoảng 150 trạm trên quy mô cả nước, kết hợp với phương pháp chuyên gia trong xây dựng bản đồ, nhóm tác giả đã xây dựng thành công bộ bản đồ phân bố lượng mưa tháng, mùa và năm cho Việt Nam. Trong khuôn khổ bài báo, các bản đồ cho tháng chính của các mùa, 2 mùa chính (mùa khô và mùa mưa) và năm sẽ được trình bày. Nhìn chung, các bản đồ đã phản ánh rõ ràng phân bố của lượng mưa trên quy mô cả nước, đặc biệt là các tâm mưa lớn và các vùng mưa ít. Các khu vực có tổng lượng mưa năm lớn đáng chú ý là Lai Châu, Lào Cai - Yên Bái, Hà Giang, khu vực từ Hà Tĩnh đến Quảng Nam, nam Tây Nguyên và một phần cực nam của Nam Bộ. Đây là một phần kết quả của đề tài “ Nghiên cứu xây dựng Atlas khí hậu và biến đổi khí hậu Việt Nam”, mã số BĐKH-17, thuộc Chương trình KH&CN phục vụ Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu (KHCN-BĐKH/11-15)
Từ khóa: bản đồ, mưa, Việt Nam.

6. Nghiên cứu xây dựng bản đồ phân vùng lãnh thổ phục vụ xây dựng các mô hình sinh kế phù hợp ở miền Trung/ Lê Văn Thăng, Nguyễn Huy Anh// Tạp chí Khoa học & Công nghệ Việt Nam .- Số 16/ 2014 .- Tr. 48-51
Xây dựng bản đồ phân vùng lãnh thổ nhằm phục vụ cho việc đề xuất xây dựng các mô hình sinh kế ở các tỉnh miền Trung là nhiệm vụ quan trọng và hết sức phức tạp. Với phương pháp phân tích tổng hợp các yếu tố: điều kiện địa hình, khí hậu, thổ nhưỡng, thảm thực vật, tác động của các yếu tố thời tiết khắc nghiệt và đặc điểm các loại thiên tai chính có khả năng xảy ra trên đơn vị lãnh thổ đó, nghiên cứu đã phân chia miền Trung thành 2 á miền, 4 vùng và 14 tiểu vùng. Trong đó có 2 tiểu vùng cồn cát ven biển, 4 tiểu vùng đồng bằng duyên hải, 4 tiểu vùng gò đồi, 4 tiểu vùng núi. Kết quả nghiên cứu này là một phần của đề tài “ Luận cứ khoa học cho việc lựa chọn và hoàn thiện các mô hình thích ứng với biển đổi khí hậu dựa vào cộng đồng ở miền trung và đề xuất nhân rộng”, mã số BĐKH-18, thuộc chương trình KH&CN phục vụ Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với BĐKH (KHCN-BĐKH/11-15).
Từ khóa: phân vùng, lãnh thổ, miền trung, mô hình sinh kế, bản đồ.

7. Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến ngập lụt ở Đồng bằng sông Cửu Long/ Trần Hồng Thái, Lương Hữu Dũng// Tạp chí Khoa học & Công nghệ Việt Nam .- Số 16/ 2014 .- Tr. 52-55
Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) là vùng đất phì nhiêu với sông nước, kênh rạch chằng chịt chứa đựng nhiều tiềm năng cho sự phát triển kinh tế cả về nông nghiệp, công nghiệp, thủy sản và du lịch sinh thái. Là vùng đóng vai trò vô cùng quan trọng trong nền kinh tế quốc dân của Việt Nam (đóng góp hơn 50% sản lượng lương thực, 65% sản lượng thủy sản của cả nước), bao gồm phần đất thuộc 13 tỉnh, thành phố: Long An, Đồng Tháp, Tiền Giang, Vĩnh Long, Trà Vinh, Bến Tre, An Giang, Hậu Giang, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau, Kiên Giang, và Cần Thơ với diện tích tự nhiên khoảng 3,96 triệu ha, dân số khoảng 18 triệu người. Ở ĐBSCL, hàng năm trong mùa lũ, lũ lụt làm ngập khoảng 1,9 triệu ha, thường kéo dài khoảng 3-5 tháng, gây ảnh hưởng đáng kể đến đời sống của cư dân và sự phát triển kinh tế - xã hội. Nắm được diễn biến ngập lụt trong bối cảnh biến đổi khí hậu là hữu ích và cần thiết phục vụ công tác quản lý tài nguyên nước, phát triển kinh tế - xã hội bền vững của vùng. Bài báo trình bày kết quả tính toán, đánh giá ảnh hưởng của BĐKH đến ngập lụt ở ĐBSCL.
Từ khóa: Đồng bằng sông Cửu Long, kịch bản, bản đồ ngập, mô hình ISIS.

8. Nghiên cứu thử nghiệm mô hình tính toán lượng phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực chất thải ở Việt Nam/ Nguyễn Văn Tài, Chu Ngọc Kiên, Nguyễn Hoàng Minh, Trần Thị Thu Huế.
Ở một số nước trên thế giới, đặc biệt là các nước phát triển, cam kết cắt giảm phát thải khí nhà kính (KNK), tăng trưởng theo hướng phát thải cacbon thấp được xem là một bộ phận hữu cơ của chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu. Chính vì vậy, những nghiên cứu định lượng về phát triển cacbon thấp nảy sinh như một nhu cầu tất yếu nhằm cung cấp cơ sở khoa học để các nhà quản lý ra quyết định về mục tiêu, lộ trình và các giải pháp hợp lý nhằm hoạch định các chiến lược phát triển kinh tế theo hướng giảm dần mức phát thải KNK. Tại Việt Nam, nghiên cứu xây dựng lộ trình và xác định các nội dung chuyển đổi của nền kinh tế để đạt được các mục tiêu cắt giảm phát thải khí nhà kính hiện còn là một vấn đề mới, chưa được nghiên cứu một cách đầy đủ, đặc biệt là việc áp dụng các phương pháp mô hình hóa để tính toán, hỗ trợ cho quá trình ra quyết định cũng cón rất thiếu. Do đó, trong khuôn khổ đề tài cấp nhà nước “Nghiên cứu xây dựng định hướng và các phương án giảm phát thải KNK trên cơ sở đảm bảo các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam”, mã số BĐKH-12 thuộc Chương trình KH&CN phục vụ Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu (KHCN-BĐKH/11-15), việc nghiên cứu, áp dụng mô hình tính toán lượng phát thải KNK trong xây dựng và đánh giá các kịch bản phát thải KNK trong lĩnh vực quản lý chất thải ở Việt Nam đã được tiến hành. Kết quả cho thấy, trong kịch bản BAU (giữ nguyên hiện trạng, không thực hiện các biện pháp can thiệp) lượng KNK phát thải cho các năm 2020, 2030 và 2050 lần lượt là 40,6; 72,3 và 165,8 triệu tấn CO2 tương đương. Trong khi đó, các kịch bản CM1, CM2 và CM3, với sự can thiệp của các biện pháp/ giải pháp quản lý và xử lý chất thải khác nhau, cho thấy lượng phát thải KNK giảm đi rõ rệt so với kịch bản BAU.
Từ khóa: chất thải, khí nhà kính, mô hình ExSS Waste.

Bài trích Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam số 15 năm 2014

Xin trân trọng giới thiệu tới bạn đọc Tạp chí Khoa học công nghệ Việt Nam số 15 năm 2014 tại Phòng Đọc tầng 5 nhà G - Trung tâm Thông tin Thư viện - Trường Đại học Dân lập Hải Phòng
1. Thực trạng và khả năng phát triển ngành công nghiệp phụ trợ của doanh nghiệp Việt Nam/ Tạ Việt Dũng, Nguyễn Đức Hoàng// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 15/2014 .- Tr. 10-13
Qua khảo sát thực tiễn, nhóm tác giả thuộc Cục Ứng dụng và Phát triển công nghệ (Bộ khoa học và công nghệ - KH&CN) nhận định rằng, ngành công nghiệp phụ trợ của Việt Nam hiện nay (đặc biệt trong công nghiệp sản xuất ô tô, xe máy) còn hạn chế, bất cập. Hiện tại, mới chỉ có khoảng 50 doanh nghiệp Việt Nam tham gia lĩnh vực này nhưng sản phẩm dừng ở mức đơn giản, độ chính xác không quá cao. Để nâng cao khả năng cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam và tham gia thị trường toàn cầu, Việt Nam cần phải phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ. Điều này đòi hỏi sự quan tâm đặc biệt của Nhà nước và sự quyết tâm của các doanh nghiệp. Bài báo đề cập đến các nội dung sau: Thực trạng ngành công nghiệp phụ trợ của Việt Nam; Ví dụ về hợp tác phát triển công nghiệp phụ trợ giữa Việt Nam và Nhật Bản; Công nghiệp phụ trợ ngành ô tô, xe máy của Việt Nam và những vướng mắc về chính sách; Một số đề xuất tháo gỡ.
Từ khóa: Công nghiệp phụ trợ, Việt Nam, doanh nghiệp, thực trạng, phát triển.
 
2. Đánh giá chất lượng sản phẩm, hàng hóa thông qua chỉ số CSI tại một số doanh nghiệp Việt Nam/ Nguyễn Anh Tuấn// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 15/2014 .- Tr. 14-16
Bài báo trình bày 2 mô hình thí điểm áp dụng CSI trong các doanh nghiệp Việt Nam (1 sản phẩm thuộc danh mục hàng hóa sản xuất và một sản phẩm thuộc danh mục dịch vụ) dựa trên các tiêu chí: sản phẩm có tốc độ tăng trưởng lớn; khách hàng trực tiếp sử dụng hàng hóa, dịch vụ là cá nhân; sản phẩm có phổ khách hàng rộng; tần suất tiêu dung sản phẩm hoặc sử dụng dịch vụ cao; chất lượng sản phẩm đang được đặc biệt quan tâm. Đố là các sản phẩm sữa tươi và dịch vụ khám chữa bệnh.
Từ khóa: chất lượng, sản phẩm, hàng hóa, chỉ số CSI, doanh nghiệp, Việt Nam, đánh giá.
 
3. CAS: Công nghệ bảo quản tế bào sống/ Minh Nguyệt// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 15/2014 .- Tr. 17-19
Thới gian gần đây, việc Viện Nghiên cứu và Phát triển Vùng (Bộ Khoa học và Công nghệ - KH&CN) phối hợp với Tập đoàn ABI (Nhật Bản) chuyển giao công nghệ CAS về Việt Nam đã tạo ra sự quan tâm lớn của dư luận, đặc biệt là của bà con nông dân và các doanh nghiệp trong lĩnh vực chế biến, kinh doanh nông hải sản. Vậy công nghệ CAS là gì? Nó có ưu điểm như thế nào đối với việc bảo quản nông, hải sản? Nội dung bài báo đề cập đến các nội dung: Khái quát về công nghệ CAS; ứng dụng CAS ở Việt Nam.
Từ khóa: Công nghệ, bảo quản, tế bào sống, CAS.
 
4. Du lịch Tây Nguyên – Tiềm năng, thực trạng và định hướng phát triển/ Trương Quang Hải, Nguyễn Hiệu// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 15/2014 .- Tr. 27-31
Tây Nguyên có các cảnh quan thiên nhiên kỳ thú, nhiều dân tộc sinh sống với những bản sắc văn hóa đặc trưng, tạo nên một hệ thống tài nguyên du lịch phong phú, đa dạng và đặc sắc. Các di sản có giá trị nổi bật như cụm thác nước Đray Nur và Đray Sáp trên sông Sêrêpốk; những thân cây gỗ Thủy tùng bị mã não hóa phát hiện trong núi Chư A Thai; không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên… đã tạo nên những nét độc đáo cho du lịch Tây Nguyên. Những năm gần đây, du lịch Tây Nguyên đã có những bước phát triển nhưng còn chậm so với cả nước (trừ thành phố Đà Lạt), chưa tương xứng với tiềm năng hiện có. Trên cơ sở đánh giá các nguồn tài nguyên, phân tích hiện trạng và dự báo xu thế phát triển du lịch, đề tài TN3/T18 thuộc Chương trình Tây Nguyên 3 đã đề xuất một số định hướng tổ chức không gian phát triển du lịch Tây Nguyên như: tạo dựng không gian du lịch; đẩy mạnh liên kết phát triển du lịch giữa Tây Nguyên và Nam Trung Bộ; đẩy mạnh hợp tác, liên kết trong các chương trình du lịch; đầu tư phát triển các sản phẩm đặc thù…
Từ khóa: Du lịch, Tây Nguyên, thực trạng, phát triển.
 
5. Cạn kiệt ở sông Hồng: Nguyên nhân và giải pháp khắc phục/ Trương Đình Dụ, Trương Thu Hằng// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 15/2014 .- Tr. 37-40
Bài báo phân tích nguyên nhân gây cạn kiệt sông Hồng bằng cách so sánh mực nước và lưu lượng nhỏ nhất ở sông Hồng vào mùa khô qua các thời kỳ trước khi có các hồ chứa thượng nguồn và sau nhiều năm vận hành các công trình đó với việc xả nước tăng cường 3 đợt phục vụ đổ ải như hiện nay. Từ kết quả so sánh, phân tích, tác giả đã chỉ ra nguyên nhân chính làm tụt mực nước hạ du sông Hồng (do đáy sông Hồng bị hạ thấp) và nêu một số giải pháp khắc phục.
Từ khóa: sông Hồng, nguyên nhân, giải pháp, cạn kiệt.
 
6. Siêu đối xứng – Một khủng hoảng trong vật lý?// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 15/2014 .- Tr. 41-43
Siêu đối xứng (Susy - Supersymmetry) khẳng định rằng, mỗi hạt có một siêu hạt tương ứng, và các nhà vật lý đang truy tìm các siêu hạt này. Susy được đánh giá cao vì giúp giải quyết nhiều vấn đề trong vật lý lượng tử, như vấn đề vật chất tối. Các nhà vật lý hi vọng tìm thấy các siêu hạt trên LHC (Large Hadron Collider). Song cho đến nay, mọi cố gắng đều trở nên vô vọng. Nếu trong thời gian tới đến LHC cũng bất lực thì Susy quả là rơi vào bế tắc. Điều này dẫn đến một tình trạng khủng hoảng vật lý các hạt cơ bản. Nội dung chính của bài viết gồm: Thế nào là siêu đối xứng; Những hướng lý thuyết mới sau Susy.
Từ khóa: Vật lý, siêu đối xứng, khủng hoảng.
 
7. Chế tạo silicone kháng khuẩn ứng dụng trong bệnh viện// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 15/2014 .- Tr. 44-46
Một vật liệu kháng khuẩn mới có khả năng giảm thiểu tình trạng nhiễm khuẩn trong bệnh viện đã được phát triển bới các nhà khoa học đến từ Đại học London (Anh), bằng sự kết hợp hai phẩm nhuộm nhạy quang với các hạt nano vàng được phủ lên bề mặt silicone. Vật liệu này thể hiện khả năng kháng khuẩn hiệu quả ngay cả khi được chiếu ánh sáng với cường độ khiêm tốn trong nhà. Đặc biệt, lần đầu tiên trên thế giới, các phẩm nhuộm nhạy quan trong vật liệu này đã cho thấy hoạt động diệt khuẩn diễn ra trong bóng tối, mở ra những vấn đề khoa học rất thú vị.
Từ khóa: Y học, silicone, bệnh viện, kháng khuẩn.
 
8. Nghiên cứu thiết kế chế tạo thiết bị đo lưu lượng dòng chảy ứng dụng công nghệ ADCP/ Trần Văn Tuấn, Hồ Anh Tuấn, Trần Mạnh Thắng// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 15/2014 .- Tr. 49-55
Bài báo giới thiệu nguyên lý làm việc, một số đặc điểm chính trong nghiên cứu, thiết kế, chế tạo và thực thi các tính toán lưu lượng trên cơ sở công nghệ hiện đại, đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật của thiết bị và hoàn toàn có thể đưa vào ứng dụng thực tế tại các trạm quan trắc khí tượng thủy văn, góp phần thực hiện quy hoạch tổng thể mạng lưới quan trắc tài nguyên và môi trường quốc gia.
Từ khóa: dòng chảy, lưu lượng, thiết bị đo, công nghệ ADCP.
 
9. Tổng hợp vật liệu mao quản trung bình SBA-16 ứng dụng làm chất hấp phụ/ Nguyễn Thị Hồng Hoa, Trương Thị Thảo// Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 15/2014 .- Tr. 53-55
Vật liệu SBA-16 được tổng hợp có thành phần mol của gel gồm 1 SiO­2 (TEOS): 0,035 P127: 0-2 BuOH: 0,9 HCl: 122 H2O. Vật liệu thu được được xác định các đặc trưng bằng nhiễu xạ tia X, hiển vi điện tử quét SEM. Kết quả cho thấy, SBA-16 có diện tích bề mặt cao và sắp xếp trật tự. Khả năng hấp phụ của vật liệu được khảo sát thông qua nghiên cứu sự hấp phụ khí n-hexan, toluene và dung dịch xanh methylen. Đặc trưng hấp phụ xanh methylen trong dung dịch xác định được là hấp phụ vật lý, tự phát, tuân theo mô hình Langmuir và Freundlich.
Từ khóa: hấp phụ, SBA-16, SiO­2, vật liệu, mao quản.
 
10. Đánh giá ảnh hưởng độ hao hụt khối lượng đến tải nhiệt của thực phẩm trong quá trình cấp đông/ Vũ Huy Khê//  Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam .- Số 15/2014 .- Tr. 61-64
Bài báo trình bày kết quả nghiên cứu đánh giá sự ảnh hưởng của độ hao hụt khối lượng đến tải nhiệt khi cấp đông của thực phẩm. Các thí nghiệm tiến hành trong nghiên cứu này đã chỉ ra rằng, độ hao hụt khối lượng của cá thu  khi cấp đông nằm trong khoảng từ 0.91 đến 1,76%. Với việc sử dụng khái niệm nhiệt dung riêng hiệu dụng, nghiên cứu đã xây dựng phương pháp xác định gần đúng một số thông số nhiệt vật lý của thực phẩm trong quá trình cấp đông. Trên cơ sở đó, bài báo đã chứng minh rằng, sự ảnh hưởng của việc hao hụt khối lượng tới tải nhiệt khi cấp đông của thực phẩm tương đối nhỏ (từ 2,65 đến 5,19%) và có thể bỏ qua khi nghiên cứu bài toán trao đổi nhiệt bên trong thực phẩm cấp đông.
Từ khóa: Bảo quản, thực phẩm, cấp đông, tải nhiệt, khối lượng.